Nurkowanie HurghadaNurkowanieHurghada
Żywy stożek tekstylny (Conus textile) na piasku pod wodą
Życie morskie

Stożki - jadowite ślimaki Morza Czerwonego

Piękna muszla, groźny jad

Fot. Richard Ling, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons. Zdjęcie kadrowane.

W skrócie

Nie, muszli w Egipcie nie należy zbierać, i to z dwóch powodów. Po pierwsze, wywóz muszli i koralowców z Egiptu jest nielegalny, bagaże na lotnisku są prześwietlane, a sprawa kończy się konfiskatą i wysoką grzywną. Po drugie, w ładnej muszli może siedzieć żywy stożek (Conus) - drapieżny ślimak, który wystrzeliwuje ząb w kształcie harpuna z jadem porażającym mięśnie. Ukłucie stożka geograficznego (Conus geographus) bywało śmiertelne i nie ma na nie surowicy. Stożki są aktywne nocą, a w dzień zagrzebane w piasku, więc widuje się je rzadko. Same nie atakują: do wypadków dochodzi przy podniesieniu muszli ręką.

Stożek to chyba jedyne groźne zwierzę Morza Czerwonego, które człowiek sam, z własnej woli, bierze do ręki i chowa do kieszeni. Muszla jest naprawdę piękna: ciężka, gładka, o kształcie odwróconego rożka, u stożka tekstylnego (Conus textile) pokryta drobną siateczką trójkątów jak wzór na tkaninie, u stożka geograficznego (Conus geographus) w brązowe plamy przypominające starą mapę. Wygląda jak idealna pamiątka. W środku może siedzieć jej właściciel.

Stożek jest drapieżnikiem. Poluje nocą na robaki, inne ślimaki albo - jak stożek geograficzny - na ryby, a ponieważ sam jest powolny, potrzebuje jadu, który działa natychmiast. Wysuwa długi, giętki ryjek i wystrzeliwuje z niego jednorazowy ząb w kształcie harpuna, pusty w środku i wypełniony mieszanką toksyn blokujących przewodzenie nerwowe. Ryjek sięga do każdego miejsca na muszli, więc nie istnieje bezpieczny sposób trzymania stożka, także za szeroki koniec. Harpun przebija cienką rękawiczkę i materiał kieszeni.

Trzeba to ustawić w proporcjach. Na całym świecie udokumentowano kilkadziesiąt śmiertelnych ukłuć, większość przypisuje się stożkowi geograficznemu, a gatunki polujące na robaki kłują zwykle niewiele groźniej niż osa. Pod Hurghadą stożki widujemy rzadko: w dzień leżą zagrzebane w piasku lub pod gruzem koralowym i dopiero po zmroku suną po dnie z wysuniętym syfonem. Nurek, który niczego nie podnosi, nie ma z nimi żadnego problemu. Problem ma ten, kto zbiera pamiątki - najpierw ze ślimakiem, potem z celnikiem.

Bezpieczeństwo

Stożek nie goni i nie atakuje - kłuje wyłącznie w obronie, gdy zostanie podniesiony, ściśnięty albo schowany do kieszeni pianki czy kąpielówek. Ukłucie gatunków rybożernych, przede wszystkim stożka geograficznego, jest potencjalnie śmiertelne. Bywa niemal bezbolesne, po czym pojawia się drętwienie rozchodzące się od miejsca ukłucia, zaburzenia mowy i widzenia, osłabienie mięśni, a w ciężkich przypadkach porażenie oddychania - w ciągu godzin, czasem szybciej. Nie istnieje surowica; leczenie polega na podtrzymywaniu oddechu w szpitalu, aż jad przestanie działać. Zasada jest jedna i nie ma od niej wyjątków: nie podnosimy żadnych muszli w kształcie stożka, także tych „pustych”, bo ślimak potrafi być głęboko wciągnięty.

Pierwsza pomoc

Natychmiast wyjść z wody, położyć poszkodowanego, unieruchomić kończynę i założyć na całej jej długości bandaż uciskowy (technika ucisku z unieruchomieniem); nie pozwalać mu chodzić. Pilnie wezwać pomoc i zorganizować transport do szpitala, cały czas kontrolując oddech i będąc gotowym do sztucznego oddychania i resuscytacji. Nie nacinać, nie wysysać, nie zakładać opaski zaciskowej - każde ukłucie stożka traktujemy jak nagły przypadek, nawet gdy nie boli.

Zasady w zakresie kursów pierwszej pomocy EFR i DAN, nie porada lekarska.

Kiedy spotkasz stożki w Hurghadzie

Stożki - gatunek obecny w rejonie Hurghady przez cały rok, bez wyraźnego sezonu.
Zanurkuj z nami

Programy, w których to zobaczysz

Wybierz sposób, który pasuje do Twojego doświadczenia.

Codzienne nurkowanie
Nurkowanie dzienne
od
€45

Codzienne nurkowanie

4.9· 458 opinii

Dwa najlepsze miejsca rafowe w jeden dzień. Nurkowanie z łodzi dla certyfikowanych nurków z lunchem i transferem w cenie - uczciwa cena, bez ukrytych kosztów. Wypożyczenie sprzętu 15 €/dzień.

8:00-15:00 Średni od 12 lat
FAQ

Stożki - pytania i odpowiedzi

Najczęstsze pytania polskich nurków i turystów.

Nie. Egipskie przepisy o ochronie środowiska zakazują zbierania i wywozu muszli, koralowców i innych organizmów morskich - także martwych, także znalezionych na plaży i także kupionych na bazarze. Bagaż na lotnisku jest prześwietlany, okazy są konfiskowane, a turysta zwykle płaci wysoką grzywnę. Jest też powód czysto przyrodniczy: pusta muszla to przyszły dom kraba pustelnika i budulec plaży. Najlepszą pamiątką jest zdjęcie.

Stożki, czyli ślimaki z rodzaju Conus. Poznasz je po kształcie: muszla przypomina odwrócony rożek lub stożek, z wąską, długą szczeliną wzdłuż całego boku, często z efektownym wzorem siateczki, plam lub pasków. Najgroźniejsze są gatunki polujące na ryby, zwłaszcza stożek geograficzny. Ponieważ pod wodą trudno odróżnić gatunki, a żywego ślimaka nie widać, praktyczna zasada brzmi: żadnej muszli o kształcie stożka nie bierzemy do ręki.

Traktować to jak nagły przypadek, nawet jeśli miejsce prawie nie boli. Wyjść z wody, położyć poszkodowanego, unieruchomić kończynę i założyć bandaż uciskowy na całej jej długości, a następnie pilnie wezwać pomoc i jechać do szpitala. Przez cały czas trzeba obserwować oddech i być gotowym do sztucznego oddychania, bo jad poraża mięśnie oddechowe. Nie nacina się rany, nie wysysa jadu i nie zakłada opaski zaciskowej.

Przez cienką rękawiczkę i materiał kieszeni - tak, takie przypadki są opisane, i właśnie schowanie muszli do kieszeni jest typowym scenariuszem wypadku. Gruby neopren daje więcej ochrony, ale nie ma sensu tego sprawdzać. W rejonie Hurghady rękawiczek i tak się nie używa, bo na rafie niczego się nie dotyka, a ta zasada chroni przed stożkiem skuteczniej niż jakikolwiek materiał.