Jeżowce w Egipcie

Jeżowiec to najczęstszy powód, dla którego turysta w Egipcie kończy dzień u hotelowego lekarza - z tego, co widzimy od lat, częstszy niż wszystkie jadowite ryby, meduzy i koralowce razem. I prawie nigdy nie dotyczy to nurków. Z łodzi wskakuje się do głębokiej wody i na niczym się nie staje. Na jeżowca nadeptuje się, brodząc po kolana po płyciźnie przy hotelowej plaży, najczęściej o zmierzchu, przy fali albo w mętnej wodzie, kiedy nie widać dna.

W ogromnej większości przypadków chodzi o jeden gatunek: jeżowca diademowego (Diadema setosum). To czarna kula wielkości pięści z kolcami cienkimi jak igły i długimi nawet na 30 cm. Z bliska rozpoznasz go po pomarańczowym pierścieniu na szczycie i pięciu białych punktach na pancerzu. W dzień siedzi stadami w szczelinach i pod nawisami, po zmroku wychodzi na otwartą rafę i piasek, żeby zeskrobywać glony. Drugi pospolity gatunek, jeżowiec wiercący (Echinometra mathaei), jest mniejszy, ma krótkie, grube kolce i mieszka w zagłębieniach, które sam drąży w skale płaskowyżu rafowego - dokładnie tam, gdzie ludzie wchodzą do wody.

Kolce jeżowca diademowego są puste w środku, kruche i pokryte śluzem o słabym działaniu jadowym. Wchodzą w skórę łatwo, łamią się przy próbie wyciągnięcia i zostawiają fioletowoczarny ślad barwnika, który wygląda gorzej, niż jest. Ostry ból trwa zwykle kilka godzin, a prawdziwym ryzykiem są zakażenie i odłamki w pobliżu stawów. Naprawdę jadowity jest natomiast jeżowiec kwiatowy (Toxopneustes pileolus): niepozorny, bez długich kolców, pokryty czymś, co przypomina drobne kwiatki. To szczypczyki jadowe, a ich ukłucie może wywołać silny ból, drętwienie i trudności z oddychaniem. W rejonie Hurghady jest rzadki, ale to dobry powód, żeby nie podnosić z dna niczego tylko dlatego, że ładnie wygląda.