Nurkowanie HurghadaNurkowanieHurghada
Pokolec arabski, sohal (Acanthurus sohal) nad płytką rafą koralową
Życie morskie

Pokolec arabski (sohal) i inne pokolce

Skalpel przy ogonie

Fot. Andrew Deacon, CC0, Wikimedia Commons. Zdjęcie kadrowane.

W skrócie

Pokolec arabski, czyli sohal (Acanthurus sohal), nie jest groźny dla życia, ale potrafi głęboko skaleczyć. U nasady ogona ma po każdej stronie ostry jak skalpel kolec, zaznaczony pomarańczową plamą, którym tnie bocznym machnięciem ogona. Żyje na samym szczycie rafy, zwykle na głębokości do kilku metrów, i zaciekle broni tam swojego poletka glonów. Dlatego to właśnie ta ryba najczęściej rani osoby, które stają na rafie albo brodzą po niej w płytkiej wodzie. Gdy płyniesz nad rafą i jej nie dotykasz, sohal ogranicza się do pokazowych szarż.

Pokolec arabski to jedna z najładniejszych ryb płytkiej rafy i jedna z niewielu, które faktycznie mogą zrobić krzywdę snorkelującemu. Ma do 40 cm, boki w cienkie niebiesko-białe prążki, ciemne płetwy z błękitną obwódką i pomarańczową plamę u nasady ogona. Ta plama to ostrzeżenie: pod nią leży składany kolec, ostry jak skalpel, od którego cała rodzina wzięła potoczną nazwę ryb chirurgów. Sohal żyje tylko w Morzu Czerwonym i wodach wokół Półwyspu Arabskiego.

Jego dom to sam szczyt rafy, strefa do kilku metrów głębokości, gdzie fale przelewają się przez koralowce i najlepiej rosną glony. Każdy dorosły sohal ma tam własne poletko i przegania z niego wszystko: inne pokolce, papugoryby, a bywa, że płetwy i nogi ludzi. Szarżuje szybko, zawraca tuż przed celem i przy okazji macha ogonem z wysuniętym kolcem. Nurek z butlą spotyka go rzadziej, bo zwykle przepływa głębiej. Osoba, która stanęła na rafie w wodzie po kolana, stoi dokładnie pośrodku jego terytorium.

Na tutejszych rafach żyją też inne pokolce. Pokolec żaglopłetwy (Zebrasoma desjardinii) pływa parami i stawia wysokie płetwy jak żagiel, granatowy z żółtym ogonem Zebrasoma xanthurum to kolejny gatunek typowy dla Morza Czerwonego, a ciemny Ctenochaetus striatus skubie glony praktycznie na każdej rafie. Ryby jednorożce z rodzaju Naso mają zamiast składanego skalpela po dwie nieruchome, ostre płytki przy ogonie - nie da się ich schować, więc zasada jest ta sama: żadnej z tych ryb nie łapiemy i nie osaczamy.

Bezpieczeństwo

Pokolec arabski nie poluje na ludzi, ale broni terytorium i ma czym: kolec przy ogonie tnie głęboko, a rana mocno krwawi, boli bardziej niż zwykłe skaleczenie i w tropikach łatwo ulega zakażeniu. Prawie wszystkie wypadki dotyczą osób, które stanęły na rafie lub brodziły po niej w płytkiej wodzie, oraz wędkarzy zdejmujących rybę z haczyka. Zasady są proste: nie stajemy na rafie i nie chodzimy po niej (to chroni też koralowce), nad płytkim szczytem rafy płyniemy poziomo i bez zatrzymywania się, nie wyciągamy rąk do ryb i nie dokarmiamy. Gdy sohal szarżuje, spokojnie odpływamy z jego poletka.

Pierwsza pomoc

Wyjdź z wody, zatamuj krwawienie bezpośrednim uciskiem przez czysty opatrunek, potem przemyj ranę czystą wodą, zdezynfekuj i osłoń jałowym opatrunkiem. Głębokie lub szeroko rozchylone cięcie wymaga lekarza - może być potrzebne szycie i sprawdzenie szczepienia przeciw tężcowi. Narastające zaczerwienienie, obrzęk lub gorączka w kolejnych dniach to także powód do wizyty. W razie wątpliwości - lekarz.

Zasady w zakresie kursów pierwszej pomocy EFR i DAN, nie porada lekarska.

Kiedy spotkasz pokolec arabski w Hurghadzie

Pokolec arabski - gatunek obecny w rejonie Hurghady przez cały rok, bez wyraźnego sezonu.
Zanurkuj z nami

Programy, w których to zobaczysz

Wybierz sposób, który pasuje do Twojego doświadczenia.

Codzienne nurkowanie
Nurkowanie dzienne
od
€45

Codzienne nurkowanie

4.9· 458 opinii

Dwa najlepsze miejsca rafowe w jeden dzień. Nurkowanie z łodzi dla certyfikowanych nurków z lunchem i transferem w cenie - uczciwa cena, bez ukrytych kosztów. Wypożyczenie sprzętu 15 €/dzień.

8:00-15:00 Średni od 12 lat
FAQ

Pokolec arabski - pytania i odpowiedzi

Najczęstsze pytania polskich nurków i turystów.

Dla życia nie, dla skóry tak. Ostry kolec przy ogonie może zadać głębokie, mocno krwawiące cięcie. Ryba używa go, broniąc swojego kawałka płytkiej rafy. Osobie, która płynie nad rafą i niczego nie dotyka, grożą najwyżej pokazowe szarże. Ranni bywają głównie ci, którzy na rafie stają.

Jeśli niebiesko-prążkowana ryba szarżuje na ciebie na płytkiej rafie, to niemal na pewno pokolec arabski broniący terytorium. Głębiej, nad piaskiem, podobnie zachowuje się rogatnica tytanowa pilnująca gniazda. W obu przypadkach rozwiązanie jest takie samo: spokojnie odpłynąć poziomo z bronionego miejsca, bez machania rękami.

Kolec pokolca arabskiego działa przede wszystkim mechanicznie - jak ostrze. Rany po nim bolą jednak mocniej, niż wskazywałby rozmiar, i łatwo się zakażają, dlatego zawsze trzeba je porządnie oczyścić, a głębsze pokazać lekarzowi. Nie jest to jad porównywalny z jadem skrzydlicy czy ryby kamienia.

Z trzech powodów. Koralowce to żywe zwierzęta i jeden krok niszczy kolonię, która rosła latami. Sam koral tnie skórę, a rany goją się długo. A na płytkim szczycie rafy mieszkają zwierzęta, które się bronią: pokolce, jeżowce i skorpeny. Gdy potrzebujesz odpocząć, połóż się na plecach na wodzie albo daj znak załodze.