Groźny wygląd, znikome ryzyko
Fot. Kris Mikael Krister, CC BY 3.0, Wikimedia Commons. Zdjęcie kadrowane.
W skrócie
Barakuda wygląda groźnie, ale dla nurka i pływaka jest zagrożeniem bardzo małym. Ataki na ludzi należą do rzadkości i niemal zawsze wiążą się z łowiectwem podwodnym, dokarmianiem ryb, mętną wodą albo błyszczącymi przedmiotami, które ryba myli z łuską ofiary. W Morzu Czerwonym żyje samotna barakuda wielka (Sphyraena barracuda), dorastająca do ok. 1,5 m, oraz ławicowa barakuda czarnopłetwa (Sphyraena qenie). W rejonie Hurghady spotykamy je okazjonalnie, głównie nad krawędziami głębszych ścian. Barakudy często z ciekawości płyną za nurkiem - to normalne zachowanie, nie zapowiedź ataku.
Barakuda ma wszystko, czego potrzeba do złej reputacji: srebrne, torpedowate ciało, wysuniętą dolną szczękę, widoczne zęby i zwyczaj wiszenia nieruchomo w toni z wzrokiem utkwionym w nurka. Do tego ciągle otwiera i zamyka pysk. Wygląda to jak groźba, a jest zwykłym przepompowywaniem wody przez skrzela. Statystyka mówi co innego niż wygląd: wypadki z udziałem barakud są na świecie bardzo rzadkie, a przy nurkowaniu rekreacyjnym z przewodnikiem praktycznie się nie zdarzają.
W rejonie Hurghady spotykamy dwa rodzaje barakud. Barakuda wielka to samotnik: dorosłe ryby mają zwykle około metra, największe ok. półtora, i lubią stać w cieniu pod łodzią albo nad krawędzią rafy. Potrafi płynąć za grupą przez pół nurkowania - prawdopodobnie liczy na drobne ryby spłoszone przez nurków. Drugi rodzaj to barakuda czarnopłetwa, mniejsza, z ciemnymi poprzecznymi pręgami, która w dzień zbiera się w ławice po kilkadziesiąt i więcej sztuk. Taka ławica krążąca powoli w błękicie to jeden z najlepszych widoków, jakie dają tutejsze ściany.
Największe szanse dają spoty z głęboką wodą tuż obok rafy: El Fanadir, Shabruhr Umm Gamar, North Abu Ramada i zewnętrzna ściana Małego Giftun. Barakudy to ryby toni, więc pojawiają się i znikają - jednego dnia stoi ich nad krawędzią kilkadziesiąt, następnego nie ma żadnej. Dlatego mówimy o spotkaniach okazjonalnych i niczego nie obiecujemy.
Ryzyko ze strony barakudy jest bardzo małe, ale nie zerowe, i prawie w całości zależy od zachowania człowieka. Znane wypadki wiążą się z łowiectwem podwodnym (ranna ryba na harpunie), dokarmianiem, bardzo mętną wodą oraz błyszczącymi przedmiotami, które w słabej widoczności przypominają błysk łuski. Dlatego nie dokarmiamy żadnych ryb, nie polujemy, a wiszącą biżuterię lepiej zostawić na łodzi. Gdy barakuda płynie za grupą, nie odganiamy jej i nie płyniemy w jej stronę - po prostu kontynuujemy nurkowanie. Jeśli już do ugryzienia dojdzie, rana jest poważna, bo zęby tną jak nóż.
Ugryzienie barakudy to głęboka rana cięta: wyjdź z wody, zatamuj krwawienie mocnym, bezpośrednim uciskiem przez czysty opatrunek i unieś zranioną kończynę. Rany nie opracowuj samodzielnie poza przepłukaniem czystą wodą - wymaga pilnej pomocy lekarskiej, zwykle szycia i oceny ryzyka zakażenia.
Zasady w zakresie kursów pierwszej pomocy EFR i DAN, nie porada lekarska.
Miejsce nurkowania potwierdzamy rano, zależnie od pogody i poziomu grupy.
Wybierz sposób, który pasuje do Twojego doświadczenia.
Dwa najlepsze miejsca rafowe w jeden dzień. Nurkowanie z łodzi dla certyfikowanych nurków z lunchem i transferem w cenie - uczciwa cena, bez ukrytych kosztów. Wypożyczenie sprzętu 15 €/dzień.
Rozwijaj swoje umiejętności nurkowe w Hurghadzie. 5 przygodowych nurkowań, w tym głębokie i nawigacja.
Zdobądź uprawnienia do nurkowań głębokich do 40 metrów i poznaj techniki bezpiecznego nurkowania na głębokości.
Najczęstsze pytania polskich nurków i turystów.
W praktyce bardzo rzadko. Barakudy nie traktują ludzi jak ofiary, a nieliczne znane wypadki wiążą się z łowiectwem podwodnym, dokarmianiem, mętną wodą lub błyszczącymi przedmiotami. Przy nurkowaniu rekreacyjnym w przejrzystej wodzie ryzyko jest znikome. Trzeba jednak uczciwie dodać, że samo ugryzienie, jeśli już się zdarzy, jest poważną raną wymagającą lekarza.
Może się nimi zainteresować. Barakuda poluje wzrokiem na srebrzyste ryby i błysk metalu w słabej widoczności bywa dla niej mylący. Dlatego łańcuszki i wiszące, błyszczące ozdoby rozsądniej zostawić na łodzi. Zwykły sprzęt nurkowy i aparat nie stanowią problemu.
Nic szczególnego. To częste zachowanie dużych, samotnych barakud - są ciekawskie i korzystają z tego, że nurkowie płoszą drobne ryby. Nie odganiaj jej, nie płyń w jej stronę, zostań przy grupie i oddychaj spokojnie. Otwieranie i zamykanie pyska to sposób oddychania, a nie groźba.
Najczęściej tam, gdzie rafa graniczy z głęboką wodą: na El Fanadir, Shabruhr Umm Gamar, North Abu Ramada i zewnętrznej ścianie Małego Giftun. Część tych miejsc wymaga certyfikatu Advanced Open Water. Pojedyncze barakudy wielkie stają też czasem w cieniu pod zakotwiczoną łodzią. Spotkania są okazjonalne i nie da się ich zaplanować.
